Tit Khun
de verhalen
gummetje
Je kunt HIER meer lezen over Tit Khun. Mocht je interesse hebben dan kun je HIER lezen over lestijden en HIER over de kosten. Voor contact met mij kun je HIER klikken.
Meneer Tan vertelde elke les wel verhalen; verhalen die hij weer gehoord had of situaties die hij zelf had meegemaakt. Altijd was er een verband met de uitleg van dat moment.
In deze vertellingen heb ik de oude Kuntao-benamingen intact gelaten, en de namen van de technieken zijn dus -zoals gebruikelijk in het voormalig Nederlandsch-Indië- een mengeling van Nederlands, Chinees en Indonesisch.

De hieronder vertelde verhalen zijn ontleend aan mijn boek 'Tit Khun Pay - annotatie van een krijgsambacht' (ongepubliceerd, 1990). Hierin heb ik -naast een overzicht van de Tit Khun van meneer Tan Eng Ho- alle anecdotes opgetekend die meneer Tan ons vertelde, en aan de hand waarvan wij werden onderwezen in de geschiedenis van deze stijl, maar ook en vooral in de normen en waarden van de traditionele krijgskunstcultuur.
Een krijgskunstschool is als het ware een maatschappij binnen de maatschappij, met haar eigen strenge gedragscode. Overtreding van deze code is gevaarlijk, want er komt een keer dat je ervoor wordt gestraft!
Hong Siat had al vele jaren Tit Khun geleerd bij andere Tit Khun-leraren, en waande zichzelf zeer bekwaam in het 'spel'. Op een gegeven moment kwam hij te leren onder Tan Boen Hoey. Diens assistent in die dagen was meneer Tan, en deze nodigde Hong Siat uit voor een sparring.
Nu was 'sparring' destijds de algemene term voor het gezamenlijk doornemen van de vastgestelde partner-oefeningen, zoals 'overnemen' bijvoorbeeld. Vrij vechten bestond niet als oefenmethode, en oefenen voor een echt gevecht deed men alleen maar met -of onder strak toezicht van- de leraar, of in ieder geval op uitnodiging van een hoger geplaatste.
Dat er geen 'vrij sparren' bestaat zoals we dat tegenwoordig kennen bij de vechtsporten had -en heeft nog steeds- alles te maken met het idee dat een stijl niet bedoeld is tegen zichzelf maar tegen stijlen die 'uiteraard anders werken'; als je tegen je eigen stijl gaat vechten werken je strategieën en concepten niet meer want de ander werkt op dezelfde manier en weet wat hij van jou kan verwachten. Dan heeft dergelijke training geen meerwaarde meer maar maakt juist kapot wat je zoekt te leren!
Toch vroeg Hong Siat meneer Tan om een vrije sparring. Verbaasd door deze inbreuk op de gangbare omgangsvormen stemde meneer Tan toch maar toe.
Meneer Tan sloeg, Hong Siat 'nam over', meneer Tan verdedigde daartegen en Hong Siat viel op de grond. Echter, in plaats van nu beleefd te bedanken voor deze instructie of, in het uiterste geval, te vragen wat hij verkeerd had gedaan, zei Hong Siat op kwade toon: "Nóg een keer!", alsof hij zich wilde revancheren.
Meneer Tan sloeg, Hong Siat 'nam over', meneer Tan verdedigde met pat kwa en opnieuw viel Hong Siat, languit op zijn achterwerk. Nog bozer dan hij al was stond Hong Siat op en commandeerde zijn 'oudere broeder': "Nógmaals!"
Tan Boen Hoey zag dit vanaf zijn stoel allemaal gelaten aan maar, vormelijk als hij was, was het helemaal niet eens met hoe deze leerling zich gedroeg. Hong Siat was duidelijk iemand zonder respect! En ontzet door het wangedrag van deze nieuweling gaf hij meneer Tan dan ook een knipoog, wat zoveel wilde zeggen als "ga je gang, leer hem maar een lesje".
Dus meneer Tan sloeg opnieuw; ditmaal verdedigde Hong Siat zich niet met 'overnemen' maar met tit lohan tju, waarmee hij achter meneer Tan sprong. Deze had de beweging echter al aan zien komen en verdedigde naar achteren toe met dji djat, een elleboogstoot. Hong Siat werd vol op zijn borst getroffen, klapte dubbel en moest door Tan Boen Hoey worden bijgebracht met drukpunt-massage.
Enige tijd later kwam Thio Seng Peng naar meneer Tan. Hij berispte hem zwaar voor wat er met Hong Siat was gebeurd: diens vader was namelijk bij Thio Seng Peng komen klagen omdat Hong Siat, naar aanleiding van dit voorval, in het ziekenhuis was opgenomen en daar enkele weken zou moeten blijven.
Maar toen Thio Seng Peng, die duidelijk bezorgd was dat Tit Khun een slechte naam zou krijgen, was uitgeraasd legde meneer Tan hem alles uit over het wangedrag van Hong Siat en de opdracht van Tan Boen Hoey. "Ah", begreep Thio Seng Peng, "maar dát verandert de zaak".
Toen de vader van Hong Siat zich bij Thio Seng Peng meldde om te informeren of de schuldige al was gestraft, had Thio Seng Peng zich al voorbereid op wat hij zou gaan zeggen.
"Nou, kijk, de schúldige... feitelijk zit het zo, dat..." hier aaide Thio Seng Peng even op de voor hem zo karakteristieke wijze over zijn kin, "...eigenlijk moet u het anders zien. Bijvoorbeeld, als je leert schoonschrijven op school en je maakt een fout, dan kun je deze altijd weer goedmaken: je gumt de fout weg en begint overnieuw.
Zo maakte uw zoon óók een fout, alleen was dit jammer genoeg niet bij het schoonschrijven maar bij zijn vechtkunst-oefening! Dus hoewel het eigenlijk zijn eigen schuld is geweest is, helaas, bij een dergelijke fout een gummetje niet voldoende..."