Tit Khun
de verhalen
twee goede vrienden
Je kunt HIER meer lezen over Tit Khun. Mocht je interesse hebben dan kun je HIER lezen over lestijden en HIER over de kosten. Voor contact met mij kun je HIER klikken.
Meneer Tan vertelde elke les wel verhalen; verhalen die hij weer gehoord had of situaties die hij zelf had meegemaakt. Altijd was er een verband met de uitleg van dat moment.
In deze vertellingen heb ik de oude Kuntao-benamingen intact gelaten, en de namen van de technieken zijn dus -zoals gebruikelijk in het voormalig Nederlandsch-Indië- een mengeling van Nederlands, Chinees en Indonesisch.

De hieronder vertelde verhalen zijn ontleend aan mijn boek 'Tit Khun Pay - annotatie van een krijgsambacht' (ongepubliceerd, 1990). Hierin heb ik -naast een overzicht van de Tit Khun van meneer Tan Eng Ho- alle anecdotes opgetekend die meneer Tan ons vertelde, en aan de hand waarvan wij werden onderwezen in de geschiedenis van deze stijl, maar ook en vooral in de normen en waarden van de traditionele krijgskunstcultuur.
Een verhaal over Tjung Tang Kiam dat meneer Tan altijd vertelde om uit te leggen waarom Tit Khun-leraren tot op de dag van vandaag weigeren om les te geven aan iemand, die tegelijkertijd in de leer is bij een andere leraar.
Bie Hong, leraar in een 'harde stijl', was de beste vriend van Tjung Tang Kiam. Evenals Tjung Tang Kiam had ook hij meerdere leerlingen, en één van die leerlingen was tegelijkertijd in de leer bij Tjung Tang Kiam. Maar het was een beetje een vervelende leerling: in plaats van beide stijlen elk in hun eigen waarde te laten stelde hij Bie Hong vragen over de kwaliteit van wat hij bij Tjung Tang Kiam leerde, en omgekeerd.
Op een dag vroeg de leerling aan Tjung Tang Kiam of Tit Khun nog wel iets kon ondernemen tegen de enorm krachtige en snelle slagen van de stijl van Bie Hong. "Je hebt gelijk" antwoordde Tjung Tang Kiam diplomatiek. "De slagen van die stijl zijn hard en gevaarlijk. Daarom is het zo belangrijk dat je bij Tit Khun goed leert ontwijken: want als je ze goed kunt ontwijken zijn slagen, hoe hard ook, zinloos".
Toen de leerling later bij Bie Hong kwam gaf hij deze les in zijn eigen vervormde woorden door door te zeggen "Tjung Tang Kiam zegt dat de slagen van uw stijl waardeloos zijn!"
Dat Tjung Tang Kiam dit helemáál niet gezegd had was iets, waar de opvliegende Bie Hong niet bij stilstond. Hij was diep gekwetst door deze woorden, woorden die niet alleen een belediging waren maar die tevens een rehtstreekse uitdaging vormden die Bie Hong niet naast zich kon en wilde neerleggen!
Onmiddellijk begaf hij zich naar het huis van zijn beste vriend. Tjung Tang Kiam was op dat moment niet thuis, dus ging Bie Hong -zoals hij wel vaker deed om op zijn vriend te wachten- binnen zitten om Tjung Tang Kiam ter verantwoording te roepen zodra deze zich liet zien.
Tjung Tang Kiam begroette zijn vriend hartelijk als altijd, maar in het midden van zijn begroeting bleef hij steken: Bie Hong had plotseling een stok gepakt en ging Tjung Tang Kiam daarmee te lijf!
Tot driemaal toe wist de Tit Khun-meester de slagen te ontwijken en trachtte hij Bie Hong tot kalmte te manen om uit te vinden wat er nou eigenlijk aan de hand was. Maar het was zinloos, tegen de razernij van Bie Hong bleek geen kruid gewassen.
Tjung Tang Kiam wist dat hij niet eindeloos zou kunnen blijven ontwijken, en noodgedwongen moest hij zich verdedigen. Op het geëigende moment sloeg hij toe, prikte Bie Hong met dja kang tju in diens oksel en gooide hem met tit khun op het rotan bankje, dat onder de impact in elkaar stortte. Getroffen kromp Bie Hong ineen, en toen hij weer overeind kwam bleek hij aan zijn arm verlamd te zijn.
In de daaropvolgende stilte vroeg Tjung Tang Kiam wat er nou eigenlijk aan de hand was. De betreffende leerling werd erbij gehaald en toen het misverstand was opgehelderd bood Bie Hong beschaamd zijn excuses aan. Tjung Tang Kiam aanvaardde die en bood op zijn beurt aan, de arm van zijn vriend te genezen. Maar Bie Hong weigerde trots; hij wilde zelf zijn arm kunnen genezen, of anders -bij wijze van herinnering- verlamd blijven tot aan zijn dood. Zózeer schaamde hij zich...
Sinds dit voorval nemen Tit Khun-leraren nooit meer leerlingen aan die tegelijkertijd bij een andere leraar in de leer zijn, en dit verhaal wordt van leraar op leerling doorverteld bij wijze van waarschuwing.