Tit Khun
de verhalen
het juiste moment
Je kunt HIER meer lezen over Tit Khun. Mocht je interesse hebben dan kun je HIER lezen over lestijden en HIER over de kosten. Voor contact met mij kun je HIER klikken.
Meneer Tan vertelde elke les wel verhalen; verhalen die hij weer gehoord had of situaties die hij zelf had meegemaakt. Altijd was er een verband met de uitleg van dat moment.
In deze vertellingen heb ik de oude Kuntao-benamingen intact gelaten, en de namen van de technieken zijn dus -zoals gebruikelijk in het voormalig Nederlandsch-Indië- een mengeling van Nederlands, Chinees en Indonesisch.

De hieronder vertelde verhalen zijn ontleend aan mijn boek 'Tit Khun Pay - annotatie van een krijgsambacht' (ongepubliceerd, 1990). Hierin heb ik -naast een overzicht van de Tit Khun van meneer Tan Eng Ho- alle anecdotes opgetekend die meneer Tan ons vertelde, en aan de hand waarvan wij werden onderwezen in de geschiedenis van deze stijl, maar ook en vooral in de normen en waarden van de traditionele krijgskunstcultuur.
Een anecdote die meneer Tan vertelde om aan te geven hoeveel moeite het hem heeft gekost om de dingen, die hij ons welhaast vanzelfsprekend onderwees, te moeten ontdekken zonder de hulp van zijn leraren.
'Gevoel' en 'timing' zijn dé twee elementen zonder welke een vechtkunst niet kan uitblinken. Maar het waren de laatste -en meest persoonlijke- geheimen van een leraar, en die zou deze kennis nooit prijsgeven. Door training, studie en ondervinding moest de leerling er zelf achterkomen en zo bewijzen dat hij 'de juiste leerling' was.
Ook aan meneer Tan waren deze twee onderwerpen nooit uitgelegd, en de vaardigheid die hij er tot dan toe in had was puur gebaseerd op talent en correcte training in Tit Khun (want het zit in de oefeningen 'verborgen').
Zo kon het gebeuren dat meneer Tan, toen hij nog maar net les gaf, meer moeite had met een leerling dan hij aan zichzelf wilde toegeven. Hij werd zelfs door deze leerling aan het wankelen gebracht!
Zelf heb ik aan dit verhaal het inzicht ontleend dat wij, leraren, de zogenaamd 'vervelende leerlingen' nódig hebben om onszelf te ontwikkelen. Een leraar met alleen maar ja-knikkers om zich heen gaat uiteindelijk zichzelf foppen in zijn ideeën over zijn eigen kwaliteit.
En toen hij via een kennis vernam dat deze leerling tegen zijn vrienden liep op te scheppen over dit 'wapenfeit' begreep meneer Tan dat er iets moest gebeuren.
Dus vertelde hij zijn leerlingen dat hij ziek was en dat de school tijdelijk was gesloten. Hij zou wel weer contact opnemen over een week of zo. Maar in werkelijkheid trok meneer Tan zich terug, en maakte van deze gelegenheid gebruik om terug te denken aan de lessen die hij zèlf had gehad: bij Gouw Gin Hok, bij Tan Boen Hoey en bij Thio Seng Peng.
Waarom waren zij zo goed? Hoe deden ze dat precies? Waarom kon Oey Bie Dian niet ontsnappen aan de pat kwa van Thio Seng Peng (lees HIER)?
Stapsgewijs liet meneer Tan al die gebeurtenissen aan zijn geestesoog voorbijgaan, en ineens zag hij waar het aan lag: een goed gebruik van 'het juiste moment' van de beweging. 'Timing'.
Na deze ontdekking zelf uitgebreid bestudeerd te hebben liet hij zijn leerlingen weten dat hij weer beter was. De stoer geworden leerling riep hij als eerste bij zich. Meneer Tan sprak hem aan op zijn praatjes: hoe kwam hij op het idee dat hij zijn leraar kon verslaan, alleen maar omdat die een keer wankelde?
De leerling voelde zich niet echt overtuigd, en verbaasd keek hij dan ook toe hoe zijn leraar een vak op de grond tekende van één bij één meter. "Ik ga hier in staan" legde meneer Tan uit. "Als jij echt zo geweldig bent, probeer mij er dan maar uit te krijgen".
Drie keer probeerde de leerling vergeefs om zijn leraar uit het vierkant te gooien; drie keer echter werd hij juist zèlf gegooid! "Nu ruilen we van plaats" bood meneer Tan aan, "jij in het vierkant en ik moet proberen om jou er uit te gooien".
De leerling had geen schijn van kans: bij de eerste beweging vlóóg hij al letterlijk naar achteren, het vierkant uit. "Misschien heb je nu geleerd dat je niet zo'n grote mond moet opzetten", merkte meneer Tan droogjes op.
Hij vertelde er maar niet bij dat hij dit inzicht in Tit Khun zelf nog maar net had verworven...