De uitdrukking 虛領頂勁 ‘xu ling ding jin’ wordt in Tai Chi-teksten soms geschreven als 虛靈頂勁. Let op het verschil in karakter voor ‘ling’ (ling 領 en ling 靈). De eerste manier van schrijven betekent zoiets als “lege nek, kruin/bovenkant van het hoofd-jin”, terwijl de laatste vertaald kan worden als “lege, beweeglijke kruin-jin”. Beide vertalingen lijken weinig betekenis te hebben, dus wat wordt er nu precies mee bedoeld?
Brennan[1] geeft voor beide manieren van schrijven dezelfde ‘vertaling’: “druk de kruin lichtjes/krachteloos omhoog”. Ik ben het niet eens met deze vertaling.
Laten we de uitdrukking eens ontleden.
虛 ‘xu’ betekent ‘leeg’, ‘insubstantieel’. In de context van Tai Chi wordt het vaak gebruikt als contrast met 實 ‘shi’, ‘vol’, ‘substantieel’.
領/靈, de eerste ‘ling’, betekent ‘nek’, ‘kraag’, ‘leiden’. De tweede ‘ling’ betekent ‘levendig’, ‘behendig’, ‘flexibel’, en verwijst naar de mentale ‑niet de fysieke- interpretatie van deze woorden.
頂 ‘ding’ betekent ‘bovenkant’ of, in de context van anatomie, ‘hoofdtop’ of ‘de kruin van het hoofd’.
勁 ‘jin’ is het speciale ‑en onvertaalbare- type kracht dat Tai Chi probeert te gebruiken.
De tekst van Chen Yanlin gebruikt voornamelijk 領 in plaats van 靈 dat slechts één keer voorkomt, dus laten we ons concentreren op 虛領頂勁. Brennan’s vertaling, “licht/krachteloos de kruin omhoog drukkend”, mist de bedoeling van dit gezegde, simpelweg omdat het de handeling van omhoog drukken suggereert. Mijn eigen vertaling, ‘de jin van leegte die naar de top leidt’, is niet alleen letterlijker maar legt ook precies uit waar het om gaat.
Nu ben ik natuurlijk op de hoogte van de verklaringen die worden gegeven door Chinese meesters als Zheng Manqing (Cheng Man-ch’ing), die zegt:
按頂頭懸者。 譬如有辮子時。
將其辮子系於樑上。體亦懸空離地。
此時使之全身旋轉則可。若單使頭部俯仰。
及左右擺動。則不可得也。
“‘Hangende kroon’: dit is alsof iemand een vlecht heeft die aan een balk boven zijn hoofd is vastgebonden. Het lichaam hangt dan ook boven de aarde. In deze situatie kan het lichaam draaien, maar het hoofd kan niet buigen (naar boven kijken) en kan niet van links naar rechts bewegen”.
虛靈頂勁。
及頂頭懸之意。亦若此而已。
“Xu ling ding jin is precies hetzelfde als de yi van de opgehangen hoofdtop (hangende kroon)”[2].
Naar beneden hangen aan een balk geeft een totaal andere sensatie dan omhoog drukken; dat is één van de redenen waarom ik Brennan’s interpretatie afwijs. De andere reden is, nou ja, omdat zijn idee van wat ermee bedoeld wordt gewoonweg verkeerd is.
Een fundamenteel concept in mijn Tai Chi-school is de beoefening van 意守丹田 ‘yi shou dantian’, ‘de yi bewaakt de dantian’ of ‘de yi wordt bewaakt in het dantian’ (het betekent dit allebei tegelijk). Het leert de leerling om de fysieke sensatie van het denken, namelijk de druk van de hersenen, naar de buik te laten zakken. Dit vereist een correcte, verticale lichaamshouding en resulteert in (1) een andere manier van bewustzijn, en (2) een fysieke sensatie van lichtheid in het hoofd. Dit gevoel van lichtheid wordt gedeeltelijk bedoeld met 虛 ‘xu’, het andere deel van de betekenis is de voorwaarde voor het bereiken hiervan: de verticale uitlijning.
Deze verticale uitlijning is uiterst belangrijk aangezien Tai Chi, wat de toepassingen betreft, kan worden beschreven als ‘een cirkel op een stok’. In de ‘Taijiquan Jing’ van Wang Zongyue lezen we dit als 立如平準,活似車輪 ‘li ru ping zhun, huo si he lun’: ‘sta evenwichtig, beweeg als het wiel van een wagen’. Een evenwichtige houding is een rechtopstaande, verticaal uitgelijnde houding, zoals een stok. Het wiel van een wagen is als een cirkel.
Het beoefenen van yi shou dantian leidt dus niet alleen tot een lege geest (wat erg belangrijk is tijdens gevechten, omdat het ons bevrijdt van onze emoties), maar het fysieke gevoel van ‘leegte die naar de top leidt’ dat ermee gepaard gaat, zorgt ook voor onze verticale uitlijning. Dit maakt xu ling ding jin, de ‘leegte die naar de top geleidt’-jin, een uiterst belangrijk Tai Chi-principe dat eigenlijk niets te maken heeft met, en ver verwijderd is van, Brennan’s “druk de bovenkant van het hoofd ongedwongen/krachteloos omhoog”.
Belangrijk voor krijgskunst-beoefenaren om uit het bovenstaande mee te nemen is dat je, door deze verticale uitlijning die je opbouwt niet vanuit denken maar vanuit ‘voelen’ (nl. de lichtheid in je hoofd) te combineren met relatief gevorderde qigong, je het gevoel krijgt alsof er een zuil verticaal door je lichaam loopt:
